Suiker in gras is een van de meest onderschatte risicofactoren in de paardenvoeding. Het is er altijd, in wisselende hoeveelheden, en voor sommige paarden maakt dat een echt verschil voor de gezondheid. Zie ook de verschillende soorten ruwvoer voor de bredere context.
Waarom het suikergehalte de hele dag verandert
Het suikergehalte in gras is niet de hele dag hetzelfde. In de namiddag en avond is het over het algemeen het hoogst, doordat het gras overdag door fotosynthese suikers aanmaakt en opslaat. ’s Ochtends vroeg is het gehalte het laagst, omdat het gras deze suikers ’s nachts weer gebruikt om te groeien. Uitzondering daarop zijn koude nachten (onder de 5 graden), omdat gras dan niet groeit en dus geen suiker gebruikt. Ook seizoen, temperatuur en stress voor het gras (droogte, vorst) spelen een rol: vroege voorjaarsweides en gras in de herfst kunnen bijvoorbeeld onverwacht suikerrijk zijn.
Wat is fructaan?
Door zonlicht, water en CO2 om te zetten (fotosynthese), maakt gras suikers aan. Dit is de brandstof voor de plant. Wanneer het gras niet direct kan groeien, door bijvoorbeeld droogte of kou, zet het suikers om in fructaan.
Fructaan bestaat uit lange ketens fructosemoleculen die het paard niet in de dunne darm kan verteren zoals directe suikers (glucose). In plaats daarvan fermenteren ze in de dikke darm, en juist die fermentatie kan bij overmaat problemen veroorzaken.
Risico’s van te veel suiker
- Hoefbevangenheid (laminitis): de fermentatie in de dikke darm raakt ontregeld, wat leidt tot ontsteking en pijn in de hoeven, met kreupelheid tot gevolg
- Gaskoliek: door overmatige gasvorming bij de fermentatie
- Insulineresistentie (IR): het lichaam reageert minder goed op insuline na herhaalde suikerpieken
- Equine Metabool Syndroom(EMS): een metabole aandoening, gekoppeld aan overgewicht en een verhoogd risico op hoefbevangenheid
- Overgewicht: gewichtstoename en vetophoping, met name bij de manenkam, buik en en staartaanzet.
- PSSM: een spieraandoening die kan verergeren door suikerinname
- Overig: verminderde vruchtbaarheid, huidproblemen (zomereczeem) en gedragsveranderingen
Wat kun je hieraan doen?
Bewust omgaan met suikerinname begint met weten wat er in je weiland en je hooi zit, een ruwvoeranalyse geeft daar harde cijfers voor in plaats van gokken. Voor gevoelige paarden helpt het ook om de eetsnelheid te vertragen: rustig, verspreid over de dag eten via een net met kleine mazen zorgt voor een gelijkmatiger opname in plaats van grote, snelle porties. Waarom die eetsnelheid zo veel verschil maakt, lees je in waarom een slowfeeder belangrijk is.